Ambt & Heerlijkheid 230, jaargang 72, maart 2026

Op 18 maart gaan we weer naar de stembus: gemeenteraadsverkiezingen. Belangrijk want juist een gemeente neemt veel beslissingen over je directe leefomgeving. Daar valt ook ons erfgoed onder, onze monumentale gebouwen maar ook bijvoorbeeld de oude begraafplaatsen en landgoederen. De gemeente Rheden telt ruim 750 monumenten (gemeentelijke- en rijksmonumenten). Rozendaal heeft ca. 40 monumenten wat in verhouding tot het aantal inwoners zelfs nog iets meer is dan Rheden. De verdeling van de altijd krappe financiën over alle beleidsvelden is voor een groot deel een politieke keuze. Ook voor het erfgoed kan een verkiezingsuitslag dus gunstiger of ongunstiger zijn.

Hiernaast zijn de komende verkiezingen ook bijzonder omdat het wel eens de laatste keer zou kunnen zijn dat we in Rheden stemmen voor een Rhedense gemeenteraad. Er hangt een fusie met Brummen in de lucht. Vanuit bestuurlijk oogpunt begrijpelijk. Een sterke ‘gemeente Veluwezoom’ (of welke naam deze gemeente ook zou krijgen) tussen de stedelijke gemeentes Arnhem en Zutphen biedt waarschijnlijk een beter perspectief op veel terreinen en is financieel wellicht gunstiger.

Veranderende gemeentegrenzen komen natuurlijk veel vaker voor. De gemeente Rheden is op dit vlak echter altijd redelijk stabiel geweest. De start van de gemeente Rheden in 1573 was ook gewoon een fusie tussen twee afzonderlijke bestuurlijke organisaties. Ook hier zocht men ruim 450 jaar geleden naar meer efficiency door samenvoeging van bestuurlijke eenheden. Deze fusie van de schoutambten Velp en Rheden leidde tot een nieuw schoutambt: het schoutambt Rheden. Dit was de basis voor de gemeente Rheden die onlangs dus het 450 jarig bestaan vierde. Wellicht dat een fusie met Brummen ook zoveel houdbaarheid zal hebben en we dus over 450 jaar (het is dan het jaar 2476) weer eens kijken of het allemaal nog voldoende werkt. Overigens stond rond het jaar 1798 ook al een tijdje een fusie tussen Brummen en Rheden (en Renkum) op de agenda. Niets nieuws onder de zon.
Maar wie weet komt er gewoon weer een onverwachte kink in de fusiekabel en gaan we eerst nog een eeuw door met hoe het was, we gaan het zien.

Tot slot: het is jammer dat ons redactielid Marius Schoormans vanwege persoonlijke omstandigheden moet stoppen met het redactiewerk. Bij deze onze dank voor de energie die
Marius heeft besteed aan ons blad.

Hans Witt