Ambt & Heerlijkheid 228, jaargang 71, september 2025

“De meerderheid van de kiezers stemt sinds mensenheugenis behoudend” las ik onlangs in een column. Tsja, er komen weer verkiezingen aan. Maar het was niet zozeer de inhoud van de zin die mij opviel. Vooral de term ‘sinds mensenheugenis’  lichtte opeens extra op in mijn hoofd. Deze uitdrukking omvat een tijdspanne die je maar moeilijk kunt bevatten. Het gaat niet over mijn persoonlijke herinnering, of die van mijn grootvader, dan wel betovergrootvader. Nee, het is de verzamelde herinnering van de collectieve mensheid, de mensenheugenis. Wel een riskante uitdrukking. Dat de zonsondergang sinds mensenheugenis het einde betekent van de dag, daar kan ik het roerend mee eens zijn. Zelfs voordat er sprake was van een mensenheugenis was dit al zo. Maar bij veel onderwerpen kun je je afvragen of de stelligheid dat ‘het voor zover we weten altijd al zo was’ wel terecht is. Of zit er toch een andere grens aan dit tijdsbegrip? Ik twijfel. Weet je wat, het is 2025, ik leg mijn twijfel neer bij AI (aa ie, of zo u wilt, ee ai). “Beste aa ie, wat is volgens jou de mensenheugenis?”. Aa ie antwoordt me met een wat algemene alinea die dezelfde twijfel in zich heeft als bij mij het geval is (niks menselijks is haar vreemd). Maar dan komt er toch een heldere conclusie: ”Kort gezegd: mensenheugenis = de periode waarover mensen zich (persoonlijk of via overlevering) iets kunnen herinneren. Meestal een paar generaties terug, zelden verder dan 100-150 jaar.” Helder, met een soort grens, ik hou het hierop.

Dit blad is in ieder geval blij met de mensenheugenis. In de eeuwen dat nog niet alles onmiddellijk werd vastgelegd, werden verhalen en herinneringen van generatie op generatie doorverteld. Totdat er iemand kwam die het vastlegde en er misschien een tekening bij maakte. En met een beetje geluk kwam dit voor de eeuwigheid in een voor ons toegankelijk archief terecht. Daarna kunnen wij het weer vastleggen in dit blad voor de lokale mensenheugenis van de toekomst.

Dit is het laatste A&H nummer waar Fineke Burgers als eindredacteur aan heeft meegewerkt. In december 2011 stelde Fineke zich voor als nieuw redactielid. Bijna 14 jaar later vindt Fineke het tijd om hier een punt achter te zetten. Niet sinds mensen-heugenis, maar wel gedurende een lange tijd heeft Fineke zich ingezet voor de kwaliteit en de verdere ontwikkeling van dit blad. Daarvoor zeg ik ook hier: DANK Fineke!

Hans Witt