|
 Monografie
dankzij verloren gewaand archief
Spankeren - Het begon eind 2001 met een vraag van Martijn Andela
aan professor kastelenkunde Hans Janssen.
|
Andela zocht een onderwerp voor
zijn afstudeerscriptie. Enkele maanden later maakte hij kennis met Ruben
Ruyten,de huidige kasteelheer van de Gelderse Toren in Spankeren. Die
toren, of meer specifiek: de middeleeuwse geschiedenis ervan, werd het
scriptie-onderwerp.
Dat het onderzoek ten behoeve van die scriptie ook een zeer praktische
kant had, bleek bij Andela's eerste bezoek aan de Gelderse Toren. Hij
werd in een waadbroek de ondergelopen kelder van de toren ingestuurd.
'Ruben riep me na dat ik moest oppassen, omdat er ergens onder het
wateroppervlak een oude put verborgen lag, waar ik in zou kunnen
vallen', schrijft Andela in het voorwoord van zijn pas verschenen
monografie over de Gelderse Toren, getiteld De Gelders Toren; Landgoed
aan de IJssel. |
|
Andela zocht een onderwerp voor zijn
afstudeerscriptie. Enkele maanden later maakte hij kennis met Ruben Ruyten,de
huidige kasteelheer van de Gelderse Toren in Spankeren. Die toren, of meer
specifiek: de middeleeuwse geschiedenis ervan, werd het scriptie-onderwerp.
Dat het onderzoek ten behoeve van die scriptie ook een zeer praktische kant had,
bleek bij Andela's eerste bezoek aan de Gelderse Toren. Hij werd in een
waadbroek de ondergelopen kelder van de toren ingestuurd. 'Ruben riep me na dat
ik moest oppassen, omdat er ergens onder het wateroppervlak een oude put
verborgen lag, waar ik in zou kunnen vallen', schrijft Andela in het voorwoord
van zijn pas verschenen monografie over de Gelderse Toren, getiteld
De Gelders Toren; Landgoed aan de IJssel.
De monografie is overigens niet de in boekvorm uitgegeven scriptie, maar omvat
veel meer. En dat is het gevolg van het feit dat de auteur nadat hij zijn
scriptie had voltooid tot zijn verrassing de beschikking kreeg over het eeuwen
omvattende archief van de Gelderse Toren. Euforisch was hij, toen hij na het
voltooien van de scriptie het verloren gewaande archief doornam. 'Het was me
snel duidelijk dat ik iets met deze vondst zou moeten doen, en ik besloot een
monografie aan de verschillende aspecten van deze buitenplaats te wijden',
aldus Andela in de inleiding van zijn mooi vorm gegeven en rijk geïllustreerde
boek. Dat het zo mooi is geworden, is mede te danken aan de gulle kasteelheer.
Toen Karel van Egmond, hertog van Gelre, in 1535 opdracht gaf tot de bouw van
wat we nu de Gelderse Toren noemen, stond er in Spankeren reeds een toren.
Daarover is weinig bekend. Dat het om een oorspronkelijk 12e-eeuws
bouwwerk zou gaan, zoals op een bordje bij het voorplein staat vermeld, is
volgens Andela dan ook niet te bewijzen.
De auteur heeft zich hoofdzakelijk bezig gehouden met de rijke geschiedenis van
de toren en het landgoed na 1535. De eigenaren komen aan bod, het huis en zijn
interieur en de tuin en de bijgebouwen.
Wie in het boek de indrukwekkende foto's van de toren in het groen bekijkt, kan
zich moeilijk voorstellen dat er tot nu toe relatief weinig aandacht is geweest
voor het laatmiddeleeuwse bouwwerk. En wie dankzij het boek kennis neemt van de
rijke geschiedenis van het landgoed evenmin. Andela hoopt dat zijn boek ertoe
leidt dat 'het landgoed met zijn grijze toren' op waarde zal worden
geschat en daardoor voor de toekomst behouden blijft.
Martijn Andela: De Gelderse Toren; Landgoed aan de IJssel,
Walburg Pers, € 29,95.
Artikel overgenomen uit de Gelderlander van zaterdag
22 november 2008.
Afbeelding "De Geldersche Toren, of 't Huis te Spankeren". Prent van Hendrik
Spilman uit 1741, naar een tekening van Abraham de Haen. Foto Walburg Pers
|
