Oud-inwoner van Dieren, Theo van Gessel, inmiddels woonachtig in Doorwerth, bouwt al vijf jaar lang tot in de minutieuze details het Station van Dieren na zoals het eruit zag in 1925. Het project kan nog wel een tijdje gaan duren, maar voor een belangrijk deel heeft de Doorwerthenaar de uitermate gedetailleerde maquette al af.

Het is zomer, 1925, en op het station in Dieren neemt een fotograaf met zijn platencamera onder de zwarte doek een foto van het station en de omgeving. die later heel bekend zal worden bij de plaatselijke bevolking. Een belangrijke gast is net gearriveerd bij hotel Westhoff en wordt door de hotelier en zijn personeel verwelkomd. De chauffeur van een Morris Cowley Saloon reinigt na een lange rit zijn voorruit. Een landmeter is bezig met de voorbereidende metingen om het emplacement van De Geldersche volgend jaar volledig op de schop te nemen. Al deze mensen staan – als bevroren – voor eeuwig stil; ze maken deel uit van het miniatuurbouwwerk van Theo van Gessel.

Van Gessel heeft al vijftig jaar hobby aan de modelbouw en begon vijf jaar geleden aan zijn magnum opus. Alle details, interieur en exterieur, zijn helemaal zelf gemaakt. De zomer van 1925 is volgens Van Gessel dé periode die voor een modelbouwer als hem interessant is om na te bouwen, als het over het stationsomgeving van Dieren gaat. Er gebeurde veel op treinengebied: “De Nederlandse Spoorwegen beginnen dan gemeengoed te worden, nieuwere, snellere en zwaardere locomotieven worden ontwikkeld en de stoomtram beleeft zijn hoogtijdagen, maar de opkomst van het auto- en busvervoer gloort al aan de horizon. De lange personen- en goederenstoomtrams van de Geldersche met de Backertjes en Hohenzollern machines, de proefritten van de eerste benzinemotorrijtuigen mAB 11 en 12, die in 1926 de sneltrams naar Velp en Arnhem gaan rijden, en dat alles ook nog op het oude uitgebreide emplacement.”

Van Gessel startte met uitgebreid onderzoek. “Het idee is er, je wilt het spoorse gebeuren uit je (groot-)vaders tijd in je geboortedorp exact op schaal nabouwen. Ook omdat veel in de oorlog – het stationsgebouw – verwoest is en er daarna een grote autoweg naast de spoorlijn werd aangelegd. Archieven zijn dan het sleutelwoord. Voor mij waren dat het Brabants Archief in Den Bosch en het Gelders Archief in Arnhem. Daarnaast heb ik veel gelezen en tijd in bibliotheken doorgebracht om me in te leven in de zomer van 1925. Helaas kon ik mijn vader niet meer raadplegen, maar één artikeltje in de Regiobode deed de informatie toestromen.”

De uitwerking van de plannen had toen al vorm gekregen, mede dankzij de vijftig jaar ervaring die Van Gessel al had met modelbouwen. “Je moet je mogelijkheden kennen en vooral je beperkingen. Ik bezit geen grote dure moderne hulpmiddelen zoals autocad en snijplotters. Eenvoudige materialen en gereedschap en alles in handwerk, tekenen en snijden, is daarom het credo. Heel af en toe heb ik wat kant en klare accessoires toegevoegd zoals pas nog bakfietsen en een veewagen van Artitec.”

“Bijzonder aan mijn maquette, een aspect dat ik in de modelbouwkunst nog niet veel tegen ben gekomen, is het voorzien van de meest relevante gebouwen van een interieur. Zo hebben de stationsgebouwen, de goederen- en tramlocloods en het seinhuis een zo waarheidsgetrouw mogelijk interieur gekregen. Met name de woning van de stationschef is, inclusief baby- en ‘mooie’ kamer, geheel ingericht in de stijl van 1925. Rijden is voor mij bijzaak, maar de stoomtram zal met ‘Koploper’ digitaal bestuurd gaan worden. Een keerlus is hiervoor in een schaduwstation ingebouwd en een interessante dienstregeling is daardoor zeer wel mogelijk. Deze oplossing zal te zijner tijd ook aan beide zijden van de spoorlijn gerealiseerd worden zodat de internationale Noord-Duitse boottrein ook inderdaad door Dieren kan denderen.” 

Alle situaties die zijn uitgebeeld in de maquette zijn door Van Gessel zelf bedacht: “Gebruik je fantasie en je kunt je uitleven in leuke details, situaties en gebeurtenissen uit het dagelijkse bestaan en ze zo tot ‘leven’ laten komen. Terug in de tijd!”