Herstelplannen landgoederen Beekhuizen, Heuven en Rhederoord
update 8 maart 2011

Natuurmonumenten is al een tijdje bezig met het maken van plannen om de drie landgoederen die zij in de gemeente Rheden bezit op te knappen. Daarbij maakt zij nadrukkelijk gebruik van ideeën die in de omgeving leven, bij burgers en bij organisaties als de Oudheidkring Rheden-Rozendaal. In dat kader maakt bestuurslid Martin Idema deel uit van de Klankbordgroep die voor het maken van elk van de herstelplannen is ingesteld. Daarnaast is er een Projectgroep met deskundigen ingesteld. In september 2010 kreeg u op onze site informatie over de gang – en stand – van zaken.
Hoe staat het er nu voor met de herstelplannen?

Beekhuizen.
Na afronding van het herstelplan voor landgoed Beekhuizen is op de valreep van 2010 de verdere uitwerking daarvan in een zogenaamd uitvoeringsplan gereed gekomen. Hierin staat concreet beschreven wat Natuurmonumenten de komende jaren gaat doen. Beekhuizen wordt niet hersteld naar een vroegere situatie. Er is voor gekozen om de oude elementen als uitgangspunt te nemen voor een inrichting van het landgoed die goed bij de huidige tijd past. Er wordt naar gestreefd de sfeer van vroeger tijden terug te brengen. Enkele highlights: het in ere herstellen van het spiraalpad op de Keijenberg, het verbeteren van het aanzicht rondom de vijver waaronder het opknappen van de omgeving van de waterval, het beter herkenbaar en meer beleefbaar maken van de oude zogenaamde heuvelenroute over de Ossenberg, de Kamerdalscheberg tot aan het Amphitheater – met hersteld uitzichtspunt – nabij de begraafplaats Heiderust. Maar dit is slechts een hele kleine greep uit het herstel- en uitvoeringsplan. Hoewel er op korte termijn wordt begonnen met de uitvoering zal het vele jaren duren voordat het landgoed in oude luister is hersteld.

 

Heuven
Ook dit landgoed kan wel een opknapbeurt gebruiken. Het oogt rommelig en sleets door de vele borden, het oude VVV-gebouwtje, de camping, (bos)afval/dood hout, modderige paden, etc. Ook hier is eerst een zorgvuldige analyse gemaakt van de terrein- en functieontwikkeling, van geologie, bodem en natuurwaarden en van de intensieve recreatie op het terrein. Dit leverde de aanknopingspunten op voor de visie op het herstel. Voor de uitdaging om helderheid en logica in het gebied te brengen neemt men de beeldbepalende geomorfologie (de vorm van de bodem) van het gebied als uitgangspunt. De verschillende deelgebieden, met hun eigen sterke identiteit, zullen meer onderscheiden worden door bijvoorbeeld een heldere routing, ordening van functies en van gebruik. De Heuvenseweg, gelegen in een erosiedal, vormt een belangrijke natuurlijke ader. De dramatiek van het landschap wordt aangescherpt door de beleefbaarheid van verschillende elementen als droogdalen, reliëf, akkers, bos en heide te versterken. Het bezoekerscentrum met transferium vormt het centrum voor activiteiten op het landgoed. Deze ingrediënten vormden de basis voor de visie in het herstelplan, waarvan onlangs het concept aan de orde geweest in de Project- en Klankbordgroep.
Het voorgaande is niet erg concreet beschreven, in tegenstelling tot het herstelplan zelf. Zo gauw dit plan is afgerond wordt daarover er een informatiebijeenkomst aangekondigd (zie de Regiobode en de Gelderlander), waar geïnteresseerden niet alleen kennis kunnen nemen van het herstelplan, maar zeker ook hun zegje daarover kunnen doen. Pas daarna wordt ook voor Heuven een uitvoeringsplan opgesteld.

 

Rhederoord.
In het najaar van 2010 opgestart, maar het herstelplan is nu al in concept klaar. Wat minder ingewikkeld dan Heuven, ook al omdat Natuurmonumenten hier maar met één andere eigenaar heeft te maken: die van het huidige huis Rhederoord e.o. Want evenals bij Heuven wordt er een herstelplan opgesteld voor het gehele landgoed, inclusief het gebied van de andere eigenaren, uiteraard in nauw overleg met hen. Natuurmonumenten hoopt dat die andere eigenaren daadwerkelijk meedoen met de uitvoering van het herstel, maar heeft daar feitelijk niets over te zeggen. De essentie van Rhederoord zijn de twee parken – het landschapspark Rhederoord en de Rouwenberg – met daartussen agrarische (bos)landschappen. De inrichting is gebaseerd op de geomorfologie. Het herstel zal zich toespitsen op het versterken van de vijf karakteristieke deelgebieden , met aandacht voor de landschappelijke kwaliteit, versterken van afwisseling en beleefbaar maken van accentpunten. Behoud van de cultuurhistorische waarden met aandacht voor de verschillende fasen in de parkontwikkeling zal niet ontbreken. Recreanten zijn welkom op het landgoed. Dat vereist goede paden en een goede routing. Het landgoed krijgt weer een verzorgde uitstraling. Door de samenhang van reliëf, bodemsamenstelling en beplanting te versterken, is er ook winst voor de natuurwaarden. Benieuwd naar de inhoud van het herstelplan?
Op woensdag 13 april 2011 is er ’s avonds een presentatie voor geïnteresseerden in het bezoekerscentrum op Heuven. Met ook de informatie daarvan op zak wordt het herstelplan uitgewerkt in een uitvoeringsplan, dat later dit jaar wordt gepresenteerd.
Maar…., de Oudheidkundige Kring heeft op diezelfde woensdag 13 april haar jaarlijkse algemene vergadering, zodat wij u als het even daar natuurlijk graag zien: om 19.30 uur in het kerkje De Oude Jan in Velp
En op zondag 7 augustus 2011 is vanaf 13.00 uur de maandelijkse historische wandeling van de Kring gericht op Rhederoord.

Martin Idema
 8 maart 2011